Upamiętnienie społeczności żydowskiej w Białowieży

Abraham i Beila Burnstein w Białowieży. Zdjęcie z archiwów Yad Vashem11 sierpnia o godz. 12.00 serdecznie zapraszamy do Białowieży na uroczyste odsłonięcie pomnika poświęconego pamięci społeczności żydowskiej Białowieży, na które przyjadą potomkowie żydowskich mieszkańców Białowieży z USA i Izraela.  
Minęło 77 lat odkąd żydowscy mieszkańcy Białowieży zniknęli z miejscowości. Na ponad 70 lat zaległa po nich cisza. Od kilku lat Katarzyna Winiarska z Fundacją Edukacyjną Jacka Kuronia stara się pamięć o nich przywracać wspólnie z najstarszymi mieszkańcami, którzy przechowali swoich żydowskich kolegów i sąsiadów w pamięci, wspólnie z młodzieżą i dziećmi, którzy opowiadają o nich w spektaklu „Sąsiedzi, których nie ma”, za pomocą strony Wirtualnego Muzeum Historii Żydów w Białowieży (www.jewish-bialowieza.pl), na której można przeczytać o ich losach, a także dzięki odnalezieniu potomków rodzin żydowskich, które przeżyły.
Nadszedł czas, żeby upamiętnić życie i śmierć białowieskich Żydów fizycznym znakiem w przestrzeni Białowieży – pomnikiem i tablicą. 11 sierpnia 2019 o godz. 12.00 odbędzie się uroczystość odsłonięcia pomnika poświęconego pamięci białowieskich Żydów w dawnej żwirowni koło Podolan.
Żwirownia koło Podolan w Białowieży to największe miejsce straceń z okresu okupacji niemieckiej (1941-1944) w okolicy Białowieży. Niemcy dokonali tutaj w latach 1941-1943 mordu na 486 osobach różnych narodowości i religii z Białowieży i okolicy. Upamiętnia ich monument w postaci orła oraz krzyże prawosławny i katolicki. 11 sierpnia uzupełnimy istniejące założenie pomnikowe o pomnik poświęcony pamięci Żydów z Białowieży.

W tym samym miejscu bowiem w dniu 10 sierpnia 1941 roku niemiecki batalion 322 rozstrzelał 77 mężczyzn i chłopców żydowskich w wieku od 16 do 45 lat, wyselekcjonowanych spośród aresztowanej dzień wcześniej żydowskiej społeczności Białowieży. Kobiety, dzieci i starszych mężczyzn wywieziono do gett w Kobryniu i Prużanie. Osoby pozostałe w Kobryniu zginęły w przeprowadzonych przez Niemców egzekucjach masowych w okolicach Kobrynia, zwłaszcza w Bronej Górze 27 lipca 1942; osoby przetransportowane do Prużany deportowano na przełomie stycznia i lutego 1943 roku do Auschwitz, gdzie zostały zamordowane w komorach gazowych.

Przeżyło kilka osób, w tym odnaleziony w USA przez Katarzynę Winiarską David Waldshan, którego żona, dzieci i wnuki przyjadą na uroczystość odsłonięcia pomnika (David ze względu na stan zdrowia nie może przyjechać). Na uroczystość przyjedzie w sumie 30 osób potomków białowieskich rodzin, które wyemigrowały przed wojną do Palestyny i USA: Lerenkindów, Feldbaumów, Krugmanów, Galpernów i Reinesów.

Na głównej ulicy Białowieży, Stoczku, gdzie przed wojną mieszkała większość białowieskich Żydów, stanie też tablica informacyjna przybliżająca życie tej społeczności.
Dzień przed uroczystością odbędzie się spotkanie potomków żydowskich rodzin Białowieży z dzisiejszymi mieszkańcami Białowieży, również z tymi najstarszymi. To dzięki imionom i nazwiskom przechowanym w ich  pamięci możliwe było rozpoczęcie odzyskiwania informacji o Żydach w Białowieży.
Wieczorem w Teatrze w Teremiskach odbędzie się też pokaz spektaklu granego przez młodzież z Białowieży i okolicy „Sąsiedzi, których nie ma”, w którym młodzi ludzie opowiadają historie o żydowskich sąsiadach, które przekazali Katarzynie Winiarskiej najstarsi mieszkańcy.
Udało nam się zdobyć część środków do realizacji projektu od Forum Dialogu i Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny, którzy współfinansują projekt, jednak sporo nam jeszcze brakuje, zachęcamy więc do współpracy i do wsparcia naszego projektu, zarówno organizacyjnie, jak i finansowo poprzez wpłatę na nasze konto: PKO SA 03 1240 5279 1111 0010 5146 6430  z dopiskiem „Upamiętnienie Żydów w Białowieży” lub szybką wpłatę poprzez https://pomagam.pl/bialowieza

  Będziemy też wdzięczni zazachęcanie innych do wpłat i udostępnianie w mediach społecznościowych naszej zbiórki https://pomagam.pl/bialowieza

Wierzymy, że stworzenie miejsca dla pamięci o przeszłości, tworzy też przestrzeń do lepszej przyszłości.
Z wyrazami szacunku,
zespół Fundacji Edukacyjnej Jacka Kuronia: Danuta Kuroń, Katarzyna Winiarska, Paweł Winiarski

Działanie zainicjowała i organizuje Katarzyna Winiarska,  przez 15 lat mieszkanka Białowieży, animatorka Fundacji Edukacyjnej Jacka Kuronia, w ramach której od kilku lat bada dzieje Żydów w Białowieży (autorka Wirtualnego Muzeum Historii Żydów w Białowieży www.jewish-bialowieza.pl), odnajduje potomków żydowskich rodzin z Białowieży i prowadzi działania edukacyjne w tym zakresie. W 2018 roku za swoje działania na rzecz przywracania pamięci była nominowana do Nagrody Polin.

b_250_0_16777215_00_images_2015_przekaz-1-fb-3.jpg
 
 

    b_250_0_16777215_00_images_2016_modul2.jpg

 

 

 

 

Muzeum Teremiszczańskie

 

stodola m 10 lat Teatru w Teremiskach - film

Między Wschodem a Zachodem
animacja o Białowieży

Gościmy

Odwiedza nas 20 gości